سبزاندیش کاشان

به تازگي براي انجام پژوهشي توفيق د اشتم تمام متن "تاريخ بيهقي" را كلمه به كلمه بخوانم و پيش بروم. دوستان به نيكي مي دانند كه كتاب تاريخ بيهقي كنوني بخشي از سي جلد اصلي كتاب است كه بر جاي مانده است و در واقع گزارش نويسنده از ده سال حكومت امير مسعود فرزند امير محمود غزنوي بر ايران بزرگ و تاريخي است.

اين جانب در اينجا بر آن نيست كه  در مقام مقايسه برآيد و مصداق رفتار اهالي سياست در هزار سال پيش را در دولت يا جامعه امروز نشان دهد اما اگر به خوبي دقت كنيم در مي يابيم كه اين دوره ده ساله كه تقريبا با دو دوره خدمت يك رييس جمهوري در روزگار ما قابل مقايسه است در نوع خود بسيار عبرت آموز است.

امير مسعود به محض رسيدن به قدرت (كه مي بايست برادرش امير محمد را از سر راه بر مي داشت و به زندان مي انداخت) به قلع و قمع اطرافيان برادر و مسوولان دولت هاي قبلي پرداخت و حتي هدايا و پاداش هاي پرداخت شده به آنان را هم پس گرفت و رسوايي بي نظيري براي خويش فراهم كرد.

ترس بنده در اينجا اين است كه به بيان نكاتي از تاريخ بيهقي بپردازم كه سوء تفاهم ايجاد كند و در نهايت از هدف و مقصود اصلي بازمانيم اما يك نكته كه بر همه ما روشن است اين كه نمي توان از درس هاي تاريخ غافل ماند و يا آنها را ناديده گرفت.

امير مسعود غزنوي كار خود را با خزانه هاي پر و به ازث رسيده از غارت هندوستان‌آغاز كرد اما در پايان حكومت ده ساله اش خزانه اي تهي و از دست دادن مردان كارآمد برايش مانده بود كه سرانجام مرگ او را رقم زد.

جان سخن ما در اينجا اين است كه همين امير مسعود كه در آخر كار به‌ آن استيصال رسيد و اظهار ندامت و پشيماني مي كرد(كه البته دير شده بود) در آغاز به نصايح هيچ كدام از خادمان حقيقي اش چون بونصر مشكان و خواجه احمد حسن و ... گوش نمي كرد ومردي متعصب و شرور و بي بنياد چون بوسهل زوزني چشم و گوش او شده بود.

اين روزها دولت محترم كه به نصايح اقتصاد دان ها توجهي نمي كرد  و دولت پيشين را متهم مي كرد كه مردم را گرفتار بهره بانكي كرده است و در آرزوي تك نرخي شدن سود بانكي بود با زير پاگذاشتن همه آرمان هاي  اصولگرايانه به درستي نرخ سود سپرده هاي بانكي را افزايش داده است.

اكنون سخنان برخي خطيبان نماز جمعه و مطالب سايت هاي حتي طرفدار دولت و لحن سخنان دلسوزان نظام به سوي نقد برخي رفتارهاي دولت تغيير مسير داده است كه به معني وارد بودن انتقاد به برخي رفتار هاي دولت محترم است.

اي كاش دولت و وزارت علوم خواندن درس تاريخ بيهقي را براي همه مقاطع و رشته هاي تحصيلي اجباري كنند تا آينه تمام نمايي از رفتارهاي سياسي سازنده و مخرب از هزار سال پيش تا امروز پيش روي ما مي بود

غزل زير را كه دوشنبه شب پيش در انجمن شعر و ادب كانون نشر فرهنگ اسلامي كاشان خواندم تقديم شما خوبان مي دارد:

وقتي سكوت حرف حساب اهالي است

ديگر مرا چه باك كه شعرم خيالي است

كو آن دلي كه زين هوس آباد ناكسان

سرشار لحظه هاي خوش بي ملالي است

وقتي كه نيست هم نفسي زيستن چه سود؟

گيرم هوا ، هواي بهار شمالي است

ما در پناه حادثه ها مهربان تريم،

حرفي است كهنه ور نه كنون خشكسالي است

زهد‌آن چنان طراوت از ايمان گرفته است،

حالي اگر رسد همه از لاابالي است

خواهي يقين كني سر ظهري نگاه كن

محراب اسير كاشي و حال هلالي است

من خواب ديده ام كه به بيداري خيال

ديوان حافظم پر فرخنده فالي است

حق با من است پس اگر از روي سادگي

باور كنم كه خواب من از جنس قالي است

دود از نهاد آينه برخاست تا كه ديد

آن چشم سرمه خيز به رنگ زغالي است !

تقدير خشك هيزم سرما شدن جفاست

بر جنگلي كه تازه به فصل نهالي است

به تازگي يكي از مجلات دانشگاهي مقاله اي را براي اين بنده فرستاده بود تا آن را داوري كنم.مقاله مربوط به نقش و جايگاه عدد هفت در ادبيات فارسي بود كه البته مسبوق به سابقه است و يكي از بهترين مباحث را در اين زمينه استاد فقيد دكتر محمد معين طرح كرده است كه  متن كامل آن در مجموعه دو جلدي مقالات آن زنده ياد به كوشش دختر فاضل ايشان بانو دكتر مهدخت معين آمده است.

طبعا بلافاصله به فهرست منابع نگاه كردم و ديدم كه نام اين كتاب در اين فهرست آمده است و البته در بيشتر موارد نويسنده به همان پژوهش استاد معين تكيه كرده است اما با كمي دقت ديدم نويسنده محترم اين مقاله كتاب سه جلدي فرهنگنامه شعري اثر ارزشمند استاد فقيد شادروان دكتر رحيم عفيفي را از قلم انداخته است و هنگامي كه اين كتاب را پيش روي خويش آوردم تا ببينم از بيش از هفتاد مورد تركيب عدد هفت در اين كتاب، نويسنده مقاله چيزي را از قلم انداخته است يا خير با كمال حيرت ديدم كه آن نويسنده پخته خوار و فضل اندوز كتاب فرهنگنامه شعري را پيش روي خود گذاشته است و عين تركيب ها و شواهد شعري اي را كه آن فقيد سالها با سخت كوشي ْ فراهم كرده است به نام خود ثبت كرده است.

شگفتي نگارنده هنگامي به اوج رسيد كه ديد نويسنده مقاله همه آن ديوانها و منابع را كه اصلا به چشم خود نديده است و شايد در كتابخانه خود هم ندارد(مثلا ديوان هاي قطران يا عنصري يا خواجو و ...) از روي منابع همان كتاب رونويسي كرده در فهرست بلند بالاي منابع مقاله جاي داده است!

بي درنگ به روح پر فتوح استادان مرحوم دكتر معين و دكتر عفيفي درود  فرستادم و به گردانندگان مجله ياد شده پيشنهاد كردم چاپ اين مقاله را از دستور كار خويش خارج كنند.

دوستي ديروز مي گفت وزارت فخيمه علوم فقط براي تكميل ظرفيت دانشگاه هاي دولتي در بهمن ماه 100 دانشجوي دكتري ادبيات فارسي پذيرش كرده است كه شايد بسياري از آنها پله هاي ترقي و كسب مدارج علمي را به همين شيوه اي كه گفتيم خواهند پيمود. دراين صورت برخي بورياباف هاي عرصه پژوهش به‌آساني به كارگاه حرير فضل و ادب وارد خواهند شد كه:چنين مباد

دل گم شده در زلف تو پيدا شدني نيست

بسته است به رويش در و در واشدني نيست

دل جرات سرشار شدن از تو ندارد

اين بركه سرابي است كه دريا شدني نيست

آرامش دل هاي پر از فاصله و درد

كاري است كه با شايد و اما ، شدني نيست

از خنده فرعون برآمد كه در اين نيل

ايندر سبد انداخته موسي شدني نيست

اين آرزوي كال رسيدن به تو اي دوست

فكري است كه در باورت آيا شدني نيست؟

وقتي كه غزل آينه ساز غم عشق است

اي واي بر آن دل كه مصفا شدني نيست

چشم تر يك مرد به شب هاي سترون

مي گفت صميمانه: خدايا ! شدني نيست؟

ظهر تاسوعاي امسال دو شاعر جوان كشورمان غلامرضا بروسان و الهام اسلامي به همراه دختر هشت ساله شان در حادثه رانندگي در جاده مشهد قوچان درگذشتند.

از آنجا كه در اين بيست روز اخير در مجامع ادبي كاشان و دنياي رسانه هاي مجازي متعلق به شاعران و ادبيان كاشان اين حادثه تلخ و دردناك كمتر بازتاب داشته يا اصلا به‌آن توجه نشده است فرصت را مغتنم مي شماريم و با درود فرستادن به روح آن عزيزان و آرزوي صبر و سلامت براي تنها پسر به يادگار مانده آنان اميد داريم چنين حوادثي ناگوار براي همه هموطنان به ويژه اصحاب فرهنگ و شعر و ادب پيش نيايد.

اين دو شاعر به ويژه شادروان بروسان در دو جشنواره شعر نيمايي و جايزه شعري خبرنگاران كشور مورد تشويق قرار گرفته بودند و اشعار آنان نشان از خلاقيت و ابتكار شاعرانه آنان دارد كه متاسفانه ناتمام تمام شدند.

يادشان گرامي و نامشان در يادها بر جاي باد

مجله سپهر(تخصصي زبان و ادبيات فارسي)

با گرايش تاريخ ادبيات فارسي(از دوره صفويه تا معاصر)

دانشگاه آزاد اسلامي واحد كاشان

استادان و پژوهشگران و دانشجويان كارشناسي ارشد و دكتري مي توانند مقالات خود را به دفتر مجله در دانشگاه آزاد اسلامي واحد كاشان ارسال كنند.

کاون نشر فرهنگ اسلامی کاشان

برگزاری می کند:

نشست های هفتگی سعدی خوانی(بوستان سعدی)

با شعرخوانی شاعران امروز کاشان

هر هفته روزهای دوشنبه ساعت ۱۸

کاشان - فرهنگسرای مهر

از همه ادب دوستان و علاقه مندان شعر فارسی برای حضور دعوت می شود

محرم امسال دوازدهمین تجربه سالانه ام در انجام سخنرانی های مذهبی و آیینی در جمع عزاداران حسینی بود که با وجود برگزار شدن در دهه دوم محرم که معمولا از حجم برنامه ها و مراسم کاسته می شود باز با استقبال مردم به ویژه جوانان برگزار شد.

موضوع سخنرانی امسال را به نامه ۳۱ نهج البلاغه اختصاص داده بودم که نامه ای است کاملا اخلاقی از جانب حضرت علی علیه السلام به فرزندشان امام مجتبی که این نامه را پس از جنگ صفین و در دو سال پایانی عمرشان نوشته اند.

موضوع نامه به دلیل اخلاقی بودنش کاملا مجال پرداختن به آسیب های محرم و عزاداری ها و نیز مسایل اخلاقی روز را که مبتلا به خانواده هاست فراهم می کرد و به همین دلیل جمعیت مجلس هر شب بیش از قبل بود و سکوت  مشتاقانه و شگفت انگیزی که معمولا در این گونه برنامه ها با استدعای واعظ و مداح و با ذکر صلوات و ... تامین می شود نشان می داد که انتخاب موضوع برای چنین مجلسی کاملا مناسب بوده است و به راستی چه چیزی زیبا تر و بهتر و پرمحتوا تر از سخنان علی ابن ابی طالب علیه السلام که اصلا در کربلا بسیاری انتقام آن امام را از فرزندشان گرفتند و دیگر این که آن سخنان تاریخ مصرف ندارند و می توان و باید همیشه و همه جا از آنها بهره مند شد.

به امید روزی که تشنگی ما به معارف اسلامی و علوی و حسینی چنان باشد که صرفا گریه کننده بر سوز تشنگی حسین علیه السلام نباشیم . آمین

اي كاش كوفه بوي وفاي حبيب داشت        يا رسم اعتقاد به امن يجيب داشت

شور وفا و مردمي ابراز كرده بود               اين بي نمك چه حوصله اي در فريب  داشت

يك قافله گذشت ز صحرا و در بغل               طعم عسل  زفاف خدا  عطر سيب داشت

خون خدا براي عبور از كنار تيغ                   چون برگ ارغوان تن و جان ناشكيب داشت

زينب اسير حادثه تلخ سرزنش                   مي رفت سرفراز كه حالي غريب داشت

                              رفت آبروي كوفه به تزوير   ابن سعد

                             گندم دوباره  ر يخت به تقدير ابن سعد